به گزارش پایگاه خبری دیار سید؛حجت الاسلام یوسفی مطلق در یاداشتی نوشت:شب قدر یا لیله القدر شب نزول قرآن و مقدر شدن امور یک ساله انسان هاست.قرآن در سوره های قدر و دخان از این شب سخن گفته است. در قرآن و روایات ارزش شب قدر بیش از هزار ماه دانسته شده است.این شب با فظیلت ترین شب سال وشب رحمت الهی و آمرزش گناهان است ودر آن فرشتگان به زمین می آیند و بنابر برخی از احادیث شیعه ،مقدرات سال آینده بندگان را بر امام عرضه می کنند.

زمان دقیق شب قدر،روشن نیست،ولی براساس بسیاری از روایات،در ماه رمضان واقع شده است و به احتمال زیاد یکی از شب های ۱۹، ۲۱ ، و یا ۲۳ این ماه است.شیعیان در این شب ها با الگوگیری از معصومین(علیهم السلام)، به شب زنده داری، خواندن قرآن،دعا ودیگر آیین ها و اعمال این شی می پردازند.ضربت خوردن و شهادت امام علی (علیه السلام)در این شب ها نیز به اهمیت آن نزد شیعیان افزوده و سوگواری برای آن امام با آیین های شب قدر همراه شده است

نامگذاری

«قدر» کلمه ای عربی به معنای اندازه ،تقدیر و سرنوشت است. درباره اینکه چرا این شب را «قدر» نامیده اند،دلایلی ذکر شده است:

*عده ای می گویند؛چون مقدرات انسانها و اندازه و قدر رویدادهای سال،در این شب تعیین می شود،آن را شب قدرمی نامند.

*گروهی معتقدند اگر کسی این شب را احیا بدارد،صاحب قدر و منزلت می شود.

*گروهی دیگر نیز می گویند؛علت نامگذاری ،شرافت و قدر والای این شب است.

*از شب قدر به نام های «لیله العظمه» و «لیله الشرف» نیز یاد شده است.

جایگاه و اهمیت

شب قدر برترین و مهم ترین شب سال در فرهنگ اسلامی است.بنابر روایتی از پیامبر(صلی الله علیه و آله)،شب قدر از موهبت های خدا برمسلمانان است و هیچ یک از امت های پیشین از این موهبت برخوردار نبوده اند. در قرآن کریم ،سوره ای کامل به توصیف  و ستایش شب قدر اختصاص یافته و بدین نام(سوره قدر)خوانده شده است. در این سوره ، ارزش شب قدر بیشتر از هزار ماه دانسته شده است.آیات یکم تا ششم سوره دخان نیز به اهمیت و رخدادهای شب قدر می پردازد.

در روایتی از امام صادق (علیه السلام)آمده است که بهترین ماه ،رمضان است و قلب ماه رمضان،شب قدر است.همچنین از پیامبر(صلی الله علیه و آله)نقل کرده اند که شب قدر،سرورشب هاست.بنابر منابع روایی و فقهی،روزهای قدر نیز همانند شبرهای آن گرانقدر و با فضیلتند.در برخی از روایات آمده است که فاطمه(سلام الله علیها) سر شب قدر است و هرکس منزلت فاطمه (سلام الله علیها)را درک کند،شب قدر را درک کرده است،وقوع برخی حوادث همانند شهادت امام(علیه السلام)در دهه سوم ماه رمضان ،بر اهمیت این شب ها ،نزد شیعیان افزود است و آنان در این شب در کنار اهتمام به اعمال مستحب مخصوص این شب ها،برای آن امام نیز سوگواری می کنند.

نزول قرآن

آیه اول سوره مبارکه قدر و ایه سوم سوره مبارکه دخان،بیانگر نزول قرآن در شب قدر است.محمد عبده معتقد است آغاز نزول تدریجی قرآن در ماه رمضان بوده است،اما بیشتر مفسران معتقدند در این شب،قرآن به صورت یکباره از لوح محفوظ به بیت المعمور یا قلب پیامبر(صلی الله علیه و آله)نازل شده که به آن نزول دفعی یا نزول اجمالی قرآن می گویند.

تقدیر امور

امام باقر(علیه السلام)در توضیح آیه چهار سوره مبارکه دخان می گوید:هرساله در این شب ، تقدیر سال آینده هر انسانی نوشته می شود.برهمین اساس در برخی از روایات، شب قدر به عنوان ابتدای سال دانسته شده است.علامه طباطبایی (رحمه الله علیه)می گوید:مراد از قدر ،تقدیر و اندازه گیری است وخداوند در این شب ، اموری از قبیل زندگی ، مرگ،روزی ،سعادت وشقاوت انسانها را مشخص می سازد.برپایه برخی از روایات،ولایت امام علی و سایر اهل بیت (علیهم السلام)نیز در همین شب،مقدر و امضاء گردیده است.

آمرزش گناهان

بنا بر منابع اسلامی ،شب قدر شب ویژه رحمت الهی و آمرزش گناهان است و شیطان در این شب به غل و زنجیر کشیده شده و درهای بهشت برای مومنان باز می شوند. از پیامبر(صلی الله علیه و آله)روایت شده است:هرکس شب قدر را احیا کند و مومن باشد وبه روز جزا اعتقاد داشته باشد،همه گناهانش بخشیده می شود.

نزول فرشتگان

بر اساس آیات سوره قدر،فرستگان و روح در شب قدر بر زمین فرود می آیند و طبق برخی احادیث،برای ابلاغ تقدیر سال آینده نزد امام می روند و آنچه مقدر شده را به او ابلاغ می کنند. امام باقر(علیه السلام) می فرمایند: در این شب، فرشتگان به دور ما طواف می کنند و ما بدین گونه متوجه شب قدر می شویم. در روایات دیگری به شیعیان توصیه شده که از این مسئله به عنوان استدلالی برای اثبات ضرورت امامت و حقانیت شیعه استفاده شود؛بدین ترتیب که در هر عصری باید امام معصومی وجود داشته باشد تا فرشتگان مقدرات را به او ابلاغ کنند.

سیره معصومین

در حدیثی از امام علی (علیه السلام ) آمده است که پیامبر(صلی الله علیه و آله) در دهه سوم ماه رمضان ، رختخوابش را جمع می کرد و برای اعتکاف به مسجد می رفت و با وجود آنکه مسجد مدینه سقف نداشت.حتی در زمان بارندگی نیز مسجد را ترک نمی کرد. همچنین نقل شده است که پیامبر(صلی الله علیه و آله) در شب های قدر بیدار بود و به صورت افراد خواب آلود نیز آب می پاشید.

روش فاطمه (سلام الله علیها) این بود که شب قدر را تا صبح به عبادت می پرداخت و فرزندان و خانواده خود را نیز به بیدار ماندن و عبادت وادار می کرد و مشکل خواب آنها را با کمتر غذا خوردن و خوابیدن در روز برطرف می نمود. معصومین (علیه السلام) در شب های قدر، حضور در مسجد و شب زنده داری را ترک نمی کردند؛بر اساس روایتی، امام صادق (علیه السلام) در یکی از شب های قدر به شدت مریض بود، با این حال از اطرافیانش خواست او را به مسجد ببرند تا در آنجا عبادت کند.

حال که به اهمیت و فضائل شب قدرآگاهی یافتیم پس بیاییم شب «قدر» را، قدر بدانیم