به گزارش پایگاه خبری دیار سید از تابناک ؛  پارلمان اروپا روز پنجشنبه (۱۹ ژانویه) قطعنامه‌ای را تصویب کرد که بر اساس آن از اتحادیه اروپا می خواهد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست گروه های تروریستی اتحادیه اروپا قرار دهد. این قطعنامه به دنبال اقدامات روز چهارشنبه (۱۸ ژانویه) بود که در آن اعضای پارلمان اروپا به طرحی رای دادند که از اتحادیه اروپا می‌خواهد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمان‌های تروریستی این نهاد قرار دهد. این طرح روز چهارشنبه با ۵۹۸ رأی موافق، ۹ رأی مخالف و ۳۱ رأی ممتنع در پارلمان اروپا تصویب شد.

به نظر می رسد این قطعنامه ابعاد پیدا و پنهان زیادی دارد که لازم است بدان پرداخته شود.  در همین رابطه، دکتر «ابراهیم باقری»، کارشناس مسائل اروپا اظهار داشت: بحثی که روز چهارشنبه در پارلمان اروپا در خصوص ایران مطرح و تصویب شد، بخشی از یک بحث بزرگتری در مورد گزارش سالانه سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا بود که هر سال در مقر پارلمان اروپا در استراسبورگ فرانسه مطرح می شود و در آن مهم ترین مسائل امنیتی و نظامی این نهاد و راهبردهایی برای غلبه بر آن پیشنهاد می شود. متعاقب آن روز پنجشنبه قطعنامه‌ای را که صرفاً در مورد درخواست پارلمان اروپا از شورای اتحادیه اروپا مبنی بر تروریستی قلمداد کردن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود، با اکثریت آرا تصویب شد.

متن گفتگو به این شرح است:

پارلمان اروپا در این قطعنامه غیرالزام‌آور از شورای اتحادیه اروپا و کشورهای عضو می خواهد که:

– سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (شامل بسیج و نیروی قدس) را به فهرست تروریستی اتحادیه اروپا اضافه کنند و هرگونه فعالیت اقتصادی و مالی از جمله تجارت با آن را ممنوع کنند. نمایندگان کشورهای اروپایی همچنین تاکید کردند که این ممنوعیت باید شامل تمامی شرکت‌های در مالکیت کلی و جزئی سپاه پاسداران یا افراد وابسته به آن، صرف نظر از کشور محل فعالیت آنها اعمال شود. آنها همچنین از اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن خواستند تا با همکاری شرکای خود، از هر کشوری که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در آن عملیات نظامی، اقتصادی یا اطلاعاتی انجام می‌دهد، بخواهند که روابط خود را با سپاه پاسداران قطع کرده و همکاری با آن را غیرقانونی اعلام کند.

– با اشاره به ناآرامی های اخیر ایران، از شورای اتحادیه اروپا می خواهد تمامی افراد و نهادهای مسئول «نقض حقوق بشر» را در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار دهد. در این فهرست، رئیس‌جمهور ایران، دادستان کل کشور، موسسات و بنیاد های خیریه مرتبط با سپاه و ۲۲۷ نماینده مجلس شورای اسلامی ذکر شده است.

در خصوص اقدام پارلمان اروپا و اینکه در پس زمینه این اقدام چه اهدافی وجود دارد ذکر چند نکته ضروری است:

۱- همانطور که در این قطعنامه به آن اشاره شده است، مساله ادعایی ارسال پهپاد های ایران به روسیه در جنگ اوکراین و ناآرامی های اخیر ایران مهم ترین دلیل اقدامات اخیر اتحادیه اروپا و بالاخص پارلمان اروپا ذکر شده است. با این حال پرواضح است که بن بست ایجاد شده در احیای برجام و تلاش اتحادیه اروپا برای تحت فشار گذاشتن ایران با هدف عبور ایران از خط قرمز های خود در برجام مساله مهمی است که نباید از نظر دور داشت.

۲- اقدامات اتحادیه اروپا در این برهه زمانی شباهت زیادی به نقش آفرینی آن در سال های بین ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ دارد که در آن اتحادیه اروپا ضمن حفظ رویکرد تداوم مذاکرات با ایران، سخت ترین تحریم های نفتی، صنعتی و پولی و مالی را علیه ایران اعمال کرد و در کنار ایالات متحده از عدم دسترسی ایران به سوئیفت به طور کامل حمایت کرد. ذکر این نکته ضروری است که اتحادیه اروپا در همان دوران نیز معتقد بود که برای حل مساله هسته ای ایران باید تهران ذیر سخت ترین فشار ها و تحریم ها باشد ولی در کنار آن نباید رشته های ارتباط با ایران به طور کامل قطع شود.

با توجه به گفتگوهای وزیر خارجه ایران با جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به نظر می رسد که اتحادیه اروپا بازی شبیه به سال ۲۰۱۲ را در پیش گرفته است. جوزپ بورل در این گفتگو اشاره می کند که «اگرچه پارلمان اروپا یک نهاد کاملا مستقل است اما این قطعنامه فاقد ظرفیت اجرایی است و صرفا بازتاب دهنده نگرانی های اروپا است». این مساله در کنار ابراز امیدواری بورل از پیشرفت در حوزه مذاکرات احیای برجام، نشان از آن دارد که اتحادیه اروپا با توجه به دو مولفه ذکر شده ( مساله پهپادها و ناآرامی اخیر ایران)، ضمن تحت فشار گذاشتن ایران برای عدول از خط قرمزهای خود در برجام، رشته ارتباط با ایران را در بحران پیش رو از دست ندهد. در همین راستا، پیش از اینکه این قطعنامه در پارلمان اروپا تصویب شود اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا در حاشیه نشست داووس از قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا حمایت کرده بود.

۳- هر چند قطعنامه پارلمان اروپا برای شورای اتحادیه اروپا الزام آور نیست، با این حال سعی کرده با استناد به گزارش های بین المللی برخی نهادها و رژیم های حقوق بشر جهانی و منطقه ای، اعتبار آن را در شکل دهی به سیاست های کشورهای عضو و شورای اتحادیه اروپا بالاتر ببرد. در همین چارچوب در بخشی از این قطعنامه اشاره می کند که: «با اتکا به گزارش‌های منتشر شده از سوی نهادهای بین‌المللی و اروپایی فعال در زمینه حقوق بشر از جمله سازمان ملل متحد» و نیز «بیانیه وزرای خارجه گروه هفت»، جمع‌بندی و اعلام و از سوی «شورای روابط خارجی اتحادیه اروپا، اصول بنیادین اتحادیه اروپا، اعلامیه جهانی حقوق بشر و بر پایه رژیم جهانی تحریم‌های حقوق بشری اتحادیه اروپا تدوین شده است». این مساله با توجه به اینکه اتحادیه اروپا در حال بررسی دور چهارم تحریم ها در ۲۳ ژانویه علیه ایران است، سعی می کند نشست اتحادیه اروپا را تحت تاثیر قرار دهد.

۴- با توجه به تحولات اخیر و تحرکات بریتانیا علیه ایران، به نظر می رسد تلاش های زیادی از طرف این کشور برای بسیج نهاد های اروپایی علیه ایران وجود دارد. در این قطعنامه نیز پارلمان اروپا از آمادگی انگلیس برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان های تروریستی استقبال کرده و از همه کشورهای همفکر خواسته که اقدام مشابهی انجام دهند. المانیتور در گزارشی در ۱۹ ژانویه با اشاره به قطعنامه جدید پارلمان اروپا، به نقل از منابع دیپلماتیک گفته که احتمالاً اتحادیه اروپا در نشست هفته آینده و یا نشست فوق العاده در ۹ و ۱۰ فوریه در بروکسل تحریم‌های بیشتری را علیه برخی نهاد ها و شخصیت‌های ایرانی و ممنوعیت سفر و مسدود کردن دارایی‌ها، وضع خواهند کرد. از منظر بسیاری از تحلیل گران، اتحادیه اروپا نهایتاً در نشست های بعدی خود به اضافه کردن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به فهرست تحریم های اتحادیه اروپا ( و نه فهرست تروریستی) بسنده کند؛ با این حال چنین اقدامی (تروریستی اعلام کردن سپاه) احتمالا از طرف بریتانیا با هدف از بین بردن تلاش های اتحادیه اروپا برای احیای برجام دور از انتظار نیست.

۵- مساله مهم دیگر تلاش اسرائیل و لابی های آن در نهاد های اروپایی برای به بن بست کشاندن تلاش ها برای احیای برجام است. با توجه به اظهارات اخیر مقامات آمریکایی در خصوص اینکه احیای برجام در اولویت ایالات متحده نیست، اسرائیل می داند که تنها اقدامی که در شرایط فعلی می تواند امیدها به احیای برجام را تا حدودی زنده نگه دارد، تلاش های دیپلماتیک ایران و اتحادیه اروپا است. در این راستا تمام تلاش خود را برای بی اثر کردن و شکست این تلاش ها می کند. در این راستا الی کوهن، وزیر خارجه اسرائیل در بیانیه ای از این تصمیم استقبال و آن را نشانه ای مهم برای نزدیکی مواضع دولت‌های اروپایی با اسرائیل قلمداد کردند. یک دیپلمات ارشد اسرائیلی نیز در مصاحبه با المانیتور، با اشاره به قطعنامه پارلمان اروپا از تلاش های اسرائیل برای تحت تاثیر قرار دادن نشست هفته آینده اتحادیه اروپا در مورد تحریم های بیشتر علیه ایران سخن گفته است.